NOVI ZAKON O LOKALNOJ SAMOUPRAVI REPUBLIKE SRPSKE

Datum objave: Ponedjeljak, Decembar 12, 2016
Objavljeno u 2016
24

U „Službenom Glasniku RS“ broj 97 od dana 18.11.2016. godine, objavljen je novi Zakon o lokalnoj samoupravi  Republike Srpske, a isti je stupio na snagu osmog dana od dana objavljivanja, odnosno 26.11.2016. godine. Stupanjem na snagu ovog Zakona, prestao je da važi raniji Zakon o lokalnoj samoupravi RS (objavljen u “Sl. glasniku RS”, br. 101 od 18. novembra 2004, 42/05, 118/05, 98/13).

Novim Zakonom o lokalnoj samoupravi uređuje se sistem lokalne samouprave, jedinice lokalne samouprave, način i uslovi njihovog formiranja, poslovi lokalne samouprave, organi jedinica lokalne samouprave, međusobni odnosi skupštine jedinice lokalne samouprave i gradonačelnika, odnosno načelnika opštine, imovina i finansiranje jedinica lokalne samouprave, akti i javnost rada organa jedinica lokalne samouprave, postupak nadzora nad radom organa jedinica lokalne samouprave, oblici neposrednog učešća građana u lokalnoj samoupravi, saradnja organa jedinica lokalne samouprave, odnos republičkih organa i organa jedinice lokalne samouprave, zaštita prava lokalne samouprave, kao i druga pitanja od značaja za ostvarivanje prava i dužnosti jedinica lokalne samouprave.
U odnosu na raniji zakon koji je do sada bio na snazi, novim zakonom predviđeno je dosta novina, pa između ostalog, gradovi su dobili dvije dodatne nadležnosti. Naime,  zakon sada propisuje mogućnost da grad koji u svom sastavu nema opština, pored nadležnosti koje se ovim zakonom dodjeljuju opštini, može da organizuje poslove pravnog zastupanja pred sudovima i drugim organima u imovinsko-pravnim sporovima, u sporovima naplate za naknade i usluge i u radnim sporovima, kao i naplatu, kontrolu naplate i prinudnu naplatu izvornih prihoda budžeta grada. Ovo de facto znači da su gradovi, ovlašteni da poslove pravnog zastupanja, koje je do sada obavljalo Pravobranilaštvo RS,  organizuju sami, te da Pravobranilaštvo RS neće više imati  „zakonski monopol“ za zastupanje gradova, budući da po važećim zakonskim propisima imaju svojstvo zastupnika po zakonu svih jedinica lokalne samouprave. Međutim, treba istaći da je primjena ove odredbe  odložena, tako da će grad poslove pravnog zastupanja organizovati od 1. januara 2018. godine. U pogledu druge nadležnosti koja je dodijeljena  gradu, a koja se prvenstveno odnosi na naplatu prihoda od nepokretnosti, i primjena ove odredbe je odložena do daljnjeg, odnosno do 01. januara 2019. godine.  U tom kontekstu, valja napomenuti da je u narednom vremenskom periodu neophodno izvršiti i usklađivanje zakona i drugih propisa kojima se uređuju navedene dodatne nadležnosti gradoVA.
Promjene su izvršene i u pogledu visine odborničkog dodatka, pa će se umjesto do sada propisanih 65 %, odbornički dodatak  utvrđivati u visini do 50 % prosječne neto plate isplaćene u gradskoj, odnosno opšinskoj upravi za prethodnu godinu, ne uključujući plate funkcionera, naravno, ukoliko odbornik ima pravo na odbornički dodatak.
Nadalje, zakon propisuje i cenzus za broj zaposlenih u jedinicama lokalne samouprave, pa tako maksimalan broj zaposlenih na neodređeno vrijeme u gradskoj, odnosno opštinskoj upravi, ne uključujući funkcionere jedinice lokalne samouprave i zaposlene koji obavljaju poslove u oblasti zaštite od požara, ne može biti veći od tri zaposlena na 1.000 stanovnika na području jedinice lokalne samouprave prema rezultatima posljednjeg popisa stanovništva.
Međusobna saradnja jedinica lokalne samouprave novim zakonskim odredbama regulisana je na sveobuhvatniji i detaljniji način u odnosu na prethodna zakonska rješenja, a između ostalog zakon taksativno nabraja da se saradnja između jedinica lokalne samouprave ostvaruje formiranjem zajedničke radne grupe, osnivanjem zajedničkog javnog preduzeća, odnosno privrednog društva, osnivanjem zajedničke javne ustanove, javno-privatnim partnerstvom, udruživanjem finansijskih, materijalnih i drugih sredstava, na projektnom osnovu, vršenjem određenih poslova jedinice lokalne samouprave za drugu jedinicu lokalne samouprave ili više njih.
Jedna od najznačajnijih novina u zakonu jeste i mogućnost da Narodna Skupština Republike Srpske, na prijedlog Vlade RS, raspusti skupštinu jedinice lokalne samouprave, i to ukoliko ne bude konstituisana lokalna vlast u roku od 3 mjeseca od dana potvrde rezultata izbora od strane nadležnog organa, ukoliko ne bude usvojen budžet u zakonom propisanom roku, ukoliko se ne održi sjednica skupštine duže od tri mjeseca iz bilo kog razloga, i ukoliko bez uspjeha protekne opoziv načelnika, odnosno gradonačelnika. U slučaja raspuštanja skupštine, Vlada RS ima nadležnost da imenuje Privremeni organ jedinice lokalne samouprave, kojeg će sačinjavati po jedan predstavnik Ministarstva uprave i lokalne samouprave RS, Ministarstva finansija RS, te predstavnik koga predloži gradonačelnik, odnosno načelnik. Dalje se propisuje da će Privremeni organ poslove skupštine obavljati do konstituisanja skupštine. Uvođenjem ovog zakonskog rješenja, trebalo bi da se spriječe negativni efekti i blokada rada jedinica lokalne samouprave zbog postojanja kohabitacije na lokalnom nivou.
Na kraju je bitno napomenuti da je uporedo sa stupanjem na snagu Zakona o lokalnoj samoupravi RS, na pravnu snagu stupio i Zakon o službenicima i namještenicima u organima jedinica lokalne samouprave Republike Srpske, a kojim se uređuju  prava i dužnosti iz radnog odnosa službenika i namještenika zaposlenih u organima jedinice lokalne samouprave, što je do sada bilo regulisano u okviru ranije važećeg Zakona o lokalnoj samoupravi RS.

ZA DODATNE INFORMACIJE KONTAKTIRAJTE:

Sanju Đukić, e-mail: sanja@afsajic.com

Ognjena Bogdanića, e-mail: ognjen@afsajic.com