Predmetnom uredbom uređuju se okvirna metodologija izrade projekta, prihvaćena ulaganja i ulaganja koja se ne prihvataju na realizaciji projekta, postupak dodjele podsticaja za ulaganja od posebnog značaja, elementi ugovora o dodjeli podsticaja, sredstva obezbjeđenja povrata podsticajnih sredstava u slučaju neispunjavanja ugovornih obaveza, način sprovođenja nadzora nad korisnicima podsticaja, kao i druga pitanja od značaja za ovaj postupak.
- Projekat za ostvarivanje prava na podsticaj
Pravo na podsticaj ostvaruje se na osnovu projekta. Projekat predstavlja skup planiranih aktivnosti i ulaganja privrednog subjekta koji se realizuju u određenom periodu radi ostvarivanja poslovnog cilja, uz angažovanje finansijskih, materijalnih i ljudskih resursa, u skladu sa Zakonom o podsticajima u privredi Republike Srpske.
Realizacijom projekta mogu se očekivati unapređenje efikasnosti poslovanja i tehnološkog razvoja, jačanje konkurentnosti jedinice lokalne samouprave u kojoj se ulaganje realizuje, podsticanje ravnomjernog regionalnog razvoja, kao i otvaranje novih radnih mjesta i unapređenje vještina radnika.
Podsticajem se sufinansira dio prihvaćenih ulaganja koje privredni subjekt ima na realizaciji projekta, pri čemu prihvaćena ulaganja predstavljaju investiciju privrednog subjekta koja se može prepoznati i prihvatiti da je učinjena s ciljem realizacije aktivnosti iz projekta. U tom smislu, uredbom su definisane vrste prihvaćenih ulaganja, koja obuhvataju ulaganja u materijalna i nematerijalna sredstva, kao i ulaganja po osnovu novog zapošljavanja, uz jasno propisane uslove za njihovo priznavanje.
Istovremeno, uredbom su jasno pobrojani troškovi i ulaganja koja se ne prihvataju u realizaciji projekta, kao neprihvatljivi, budući da nisu u skladu sa propisanim uslovima i namjenom projekta.
Prilikom izrade projekta primjenjuje se Okvirna metodologija (nalazi se u Prilogu 1 ove Uredbe), čime se obezbjeđuje jedinstven i standardizovan pristup njegovoj pripremi. Projekat potpisuje i pečatom ovjerava lice ovlašteno za zastupanje privrednog subjekta, čime se potvrđuje njegova tačnost i odgovornost za dostavljene podatke.
- Postupak dodjele podsticaja
- Pokretanje postupka
Postupak dodjele podsticaja za ulaganja od posebnog značaja odvija se kroz dvije faze, i to kroz odobrenje prava na podsticaj i isplate podsticaja.
Postupak se pokreće postavljanjem zahtjeva za podsticaj Ministarstvu privrede i preduzetništva, na propisanom obrascu (nalazi se u Prilogu 2 Uredbe i čini njen sastavni dio), u pisanom obliku, koji privredni subjekt može podnijeti tokom cijele godine. Podnošenjem zahtjeva privredni subjekt daje saglasnost za javno objavljivanje osnovnih podataka o podsticaju, kao i za sprovođenje provjera i kontrole ispunjenosti uslova po službenoj dužnosti. Istovremeno, podnosilac zahtjeva preuzima i obaveze koje se odnose na period nakon realizacije projekta, a koje se prije svega odnose na nastavak obavljanja djelatnosti i zadržavanje dostignutog broja zaposlenih u propisanom periodu. Uz zahtjev se obavezno dostavlja projekat, izvještaj o bonitetu privrednog subjekta, kao i izjava lica ovlaštenog za zastupanje da ulaganje po osnovu kojeg se traži podsticaj nije već podržano iz budžeta Republike i jedinice lokalne samouprave.
Prilikom odlučivanja, Ministarstvo po službenoj dužnosti pribavlja podatke i dokaze o ispunjenosti uslova za ostvarivanje prava na podsticaj, uključujući podatke o sjedištu i pretežnoj djelatnosti, poreskim obavezama, vlasničkoj strukturi, broju zaposlenih, eventualnim postupcima restrukturiranja, stečaja ili likvidacije, kao i informacije o ranijem korišćenju i povratu podsticajnih sredstava.
U slučajevima kada privredni subjekt obavlja djelatnost koja nije u nadležnosti Ministarstva, pribavlja se i saglasnost resorno nadležnog ministarstva, čime se obezbjeđuje koordinacija između nadležnih organa u postupku odlučivanja o dodjeli podsticaja.
- Komisija za dodjelu podsticaja
Postupak odobrenja prava na podsticaj sprovodi Komisija za dodjelu podsticaja koju, na prijedlog Ministarstva, imenuje Vlada Republike Srpske nakon podnošenja zahtjeva za podsticaj. Komisija ima pet članova, od kojih je jedan predsjednik i jedan zamjenik predsjednika, a u njen sastav ulaze predstavnici Privredne komore Republike Srpske i Unije poslodavaca Republike Srpske, kao i predstavnici Vlade i organa republičke uprave.
U okviru postupka, Komisija razmatra dopuštenost i potpunost zahtjeva, provjerava ispunjenost uslova za ostvarivanje prava na podsticaj, ocjenjuje projekat i utvrđuje vrijednost prihvaćenih ulaganja, te daje prijedlog iznosa podsticaja. Na osnovu izvršene ocjene, Komisija sačinjava izvještaj, koji se putem Ministarstva dostavlja Vladi na razmatranje i usvajanje.
U svom radu Komisija se pridržava načela upravnog postupka i principa objektivnosti, a odluke donosi većinom glasova ukupnog broja članova.
- Odbacivanje i odbijanje zahtjeva
Komisija u postupku može predložiti donošenje zaključka o odbacivanju zahtjeva kada je zahtjev nepotpun, nerazumljiv ili nedopušten. Nepotpun ili nerazumljiv zahtjev postoji u slučaju kada ni nakon poziva za dopunu nije dostavljena obavezna dokumentacija ili nisu otklonjeni drugi uočeni nedostaci, dok se nedopuštenim smatra zahtjev koji je podnijelo lice koje ne može biti korisnik podsticaja u skladu sa Zakonom. U navedenom slučaju, ministar donosi zaključak o odbacivanju zahtjeva, koji je konačan i protiv kojeg se može pokrenuti upravni spor kod nadležnog suda.
U slučaju kada privredni subjekt ne ispunjava uslove za ostvarivanje prava na podsticaj, kada projekat ne ispunjava uslove i zahtjeve propisane Zakonom i ovom uredbom ili kada nije data saglasnost resorno nadležnog ministarstva, ministar, na prijedlog Komisije, donosi rješenje o odbijanju zahtjeva, koje je konačno i protiv kojeg se može pokrenuti upravni spor.
- Okončanje postupka odobrenja prava na podsticaj
Nakon ocjene zahtjeva koji je dopušten i potpun i ako su ispunjeni uslovi za ostvarivanje prava na podsticaj, Komisija utvrđuje prijedlog iznosa podsticaja koji se, zajedno sa projektom, putem Ministarstva dostavlja Vladi na razmatranje i usvajanje.
Nakon odluke Vlade o odobrenju projekta i iznosa podsticaja za dodjelu, Ministarstvo zajedno sa privrednim subjektom utvrđuje prijedlog ugovora o dodjeli podsticaja za ulaganja od posebnog značaja, kojim se uređuju međusobna prava i obaveze.
Ugovor se zaključuje nakon što Vlada da saglasnost na prijedlog ugovora, uz prethodno pribavljeno mišljenje resorno nadležnog ministarstva, a zaključuje ga ministar sa korisnikom podsticaja.
Ugovorom se uređuju ključni elementi realizacije podsticaja, uključujući predmet, visinu i dinamiku ulaganja, dinamiku zapošljavanja, rokove realizacije, iznos i dinamiku isplate podsticaja, kao i obaveze korisnika podsticaja u pogledu nastavka obavljanja djelatnosti, očuvanja broja zaposlenih, izvještavanja o realizaciji projekta, dostavljanja garancija i mjenica, načina kontrole izvršenja ugovornih obaveza, kao i druga pitanja od značaja za realizaciju ugovora.
- Nadzor nad realizacijom ugovora
Nadležno ministarstvo i resorno nadležno ministarstvo prate realizaciju ugovora i vrše kontrolu ispunjavanja ugovornih obaveza, uključujući i pravo da od korisnika podsticaja traže dostavljanje periodičnih izvještaja o realizaciji projekta.
Korisnik podsticaja dužan je da omogući Ministarstvu kontrolu nad realizacijom projekta i uvid u potrebnu dokumentaciju, kao i druge oblike kontrole realizacije.
U slučaju odstupanja od ugovornih obaveza ili nastanka okolnosti koje utiču na realizaciju projekta, korisnik podsticaja obavještava Ministarstvo i po potrebi podnosi zahtjev za zaključenje aneksa ugovora, koji se može zaključiti ako se utvrdi da su razlozi opravdani i da su ispunjeni propisani uslovi.
Ako korisnik ne ispunjava ugovorne obaveze, Ministarstvo može u svakoj fazi realizacije pokrenuti postupak raskida ugovora.
- Isplata i povrat podsticaja
Isplata podsticaja vrši se iz budžeta Ministarstva, jednokratno ili sukcesivno u ratama, u skladu sa zaključenim ugovorom i raspoloživim budžetskim sredstvima. Visina i dinamika isplate utvrđuje se u procentualnom iznosu u odnosu na ukupan odobreni podsticaj, u zavisnosti od stepena realizacije ulaganja u materijalna i nematerijalna sredstva ili ostvarenog zapošljavanja u svakoj projektnoj godini, pri čemu se može obračunavati na osnovu jednog od navedenih osnova ili njihovom kombinacijom.
Korisnik podsticaja dostavlja Ministarstvu zahtjev za isplatu dijela podsticaja, u rokovima utvrđenim ugovorom. Uz zahtjev za isplatu dijela podsticaja korisnik dostavlja izvještaj ovlašćenog revizora o realizaciji projekta. Korisnik podsticaja je dužan da omogući uvid u poslovnu dokumentaciju i provjeru ispunjenosti ugovornih obaveza. Ministarstvo, po službenoj dužnosti, pribavlja podatke od Poreske uprave Republike Srpske radi provjere broja novozaposlenih i uplaćenih poreza i doprinosa.
Na osnovu dostavljene dokumentacije i izvršenih provjera, Ministarstvo odlučuje o isplati ili odbijanju isplate dijela podsticaja za konkretnu projektnu godinu. U slučaju neispunjenja ugovornih obaveza, korisnik se poziva da dostavi zahtjev za zaključenje aneksa ugovora ili da raskine ugovor i izvrši povrat isplaćenog podsticaja, a u suprotnom se pokreće postupak raskida ugovora i povrata isplaćenog podsticaja.
Uredbom je propisano da je korisnik podsticaja dužan, kao sredstvo obezbjeđenja povrata sredstava, dostaviti bankarsku garanciju plativu na prvi poziv, i to prije isplate podsticaja. Visina garancije zavisi od faze realizacije projekta, pri čemu se u toku isplate rata dostavlja garancija koja obuhvata ukupan iznos odobrenih rata, dok se nakon završne isplate dostavlja garancija u visini ukupno odobrenog podsticaja, uz različito propisane rokove važenja u zavisnosti od veličine privrednog subjekta.
Nedostavljanje bankarske garancije predstavlja osnov za raskid ugovora i povrat isplaćenih sredstava.
U slučaju neispunjenja ugovornih obaveza i ako se ne zaključi aneks ugovora, Ministarstvo poziva korisnika da izvrši povrat dodijeljenog podsticaja u ostavljenom roku. Ukoliko korisnik ne postupi po pozivu, Ministarstvo pokreće postupak naplate putem bankarske garancije i blanko mjenica s ciljem povrata isplaćenog podsticaja, uključujući i obračun zakonske zatezne kamate.
Autor: Milica Gostović
